WWW.CHFPN.PL

Wegetarianizm a etyka chrześcijańska

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji
Katedra Dietetyki i Żywności Funkcjonalnej

Prof. dr hab. Janusz Keller
Wegetarianizm a etyka chrześcijańska - szkic

Dwa oblicza wegetarianizmu:

Oblicze pierwsze:

- Ruch społeczno-filozoficzny "żyj i pozwól żyć innym", czyli "nie zabijaj zwierząt"
- Praktykowanie ascetycznego stylu życia: niepalenie tytoniu, niepicie alkoholu

Weganie - jedzą same produkty roślinne;
Witarianie - tylko surowe owoce i warzywa;
Frutarianie - surowe owoce

Etyka wegetariańska protestuje nie tylko przeciwko samemu zabijaniu zwierząt, ale również przeciwko przemysłowej hodowli zwierząt gospodarskich i ich transportowaniu.

Oblicze drugie:

- sposób odżywiania się: Oparcie żywienia na produktach pochodzenia roślinnego, a spośród produktów pochodzenia zwierzęcego dopuszcza się:
- laktowegetarianizm: mleko i jego przetwory;
- laktoowowegetarianizm: mleko, jego przetwory oraz jaja;
- pescowegatarianizm: mleko, jego przetwory, jaja oraz ryby;
- semiwegetarianizm: mleko, jego przetwory, jaja, ryby oraz małe ilości produktów mięsnych i ryb.

Stanowisko religii chrześcijańskiej:

Księga Rodzaju (słowa Boga do Noego) "Wszystkie bowiem  zwierzątka naziemne i wszystkie ryby morskie zostały oddane wam we władanie. Wszystko, co się porusza i  żyje, jest przeznaczone dla was na pokarm, tak jak rośliny zielone; daję wam wszystko" (9,2-3)

Księga Wyjścia (słowa Mojżesza do Izraelitów) "Wieczorem Pan da wam mięso do jedzenia, a rano chleb do sytości" (16,8)

Księga Kapłańska: "Będziecie jedli każde zwierzę czworonożne, które ma rozdzielone kopyta, to jest racice, i które przeżuwa (...). Będziecie jedli (...) wszystkie istoty wodne, w morzach i rzekach, które mają płetwy i łuski. (...) To jest prawo dotyczące zwierząt, ptaków i wszelkich istot żyjących, które poruszają się w wodzie, i wszelkich stworzeń pełzających po ziemi, abyście rozróżniali między tym, co nieczyste, a tym, co czyste, między zwierzętami jadalnymi a tymi, których jeść nie wolno." (11,3.9.46-47)

Ewangelia wg św. Marka - słowa Chrystusa: "Nic z tego, co z zewnątrz wchodzi do człowieka, nie może uczynić go nieczystym; bo nie wchodzi do jego serca, lecz do żołądka i na zewnątrz się wydala" (7,18-19)

Dzieje Apostolskie: "Wszedł Piotr na dach, aby się pomodlić. Była mniej więcej szósta godzina. Odczuwał głód i chciał coś zjeść. Kiedy przygotowywano mu posiłek, wpadł w zachwycenie. Widzi niebo otwarte i jakiś spuszczający się przedmiot, podobny do wielkiego płótna czterema końcami opadającego ku ziemi. Były w nim wszelkie zwierzęta czworonożne, płazy naziemne i ptaki powietrzne. "Zabijaj, Piotrze, i jedz!" - odezwał się do niego głos. "O nie, Panie! Bo nigdy nie jadłem nic skażonego i nieczystego" - odpowiedział Piotr. A głos znowu po raz drugi do niego: "nie nazywaj nieczystym tego, co Bóg oczyścił" (10,9-15)

Aspekt antropologiczny:

Wczesny plejstocen - 3 miliony lat temu - Afryka - Australopithecinae - początki łowiectwa;

1 400 000 lat temu - pieczenie zwierząt na pierwszych ogniskach;

Wczesny paleolit - 40 000 lat temu - człowiek Cro-Magnon - ogień na co dzień w "kuchni";

Neolit - 9 000 lat temu - Irak, Jordania, Syria - udomowienie owiec, kóz, bydła, świń

Okres ostatnich 3 000 lat - wzrost spożycia żywności przetworzonej.

 Żywieniowe aspekty wegetarianizmu:

Brak specjalnych przystosowań przewodu pokarmowego człowieka do trawienia pokarmów roślinnych:
- inne uzębienie, niż u przeżuwaczy,
- brak przedżołądków,
- krótsze jelita,
- brak enzymów trawiących celulozę, hemicelulozę, ligninę, pektynę.

Aspekty ekologiczno - ekonomiczne:

Jeżeli spożywanie mleka i jaj uważa się za dobre i wskazane, bo nie wiąże się z zabijaniem zwierząt, to powstają pytania:
- co robić z krowami i kurami, któe przestają dawać mleko i jaja?
- co robić z byczkami i kogutkami, które rodzą się razem z krowami i kurkami?
Zabijać je zaraz po urodzeniu? Trzymać aż do śmierci ze starości?

Żywieniowe aspekty wegetarianizmu:

Czasy nowożytne - era chemiczno - analityczna, cywilizacja przemysłowa.

Wzrost spożycia owoców, warzyw, nasion roślin strączkowych, ryb.
Wzrost spożycia produktów rafinowanych i przetwarzanych przemysłowo.
Nadmierne spożycie soli kuchennej.
Spadek spożycia: K, Ca, Mg, P, Zn, Se itp.
Spadek spożycia witamin: C, D, A, E

Niedobory składników pokarmowych w polskich dietach wegetariańskich.

Niedobór aminokwasów siarkowych (metioniny i cysteiny) - gorszy wzrost i rozwój dzieci.
Niedobór witaminy B12 - upośledzenie rozmnażania się komórek, zwłaszcza erytrocytów w szpiku - niedokrwistość megaloblastyczna, uszkodzenia układu nerwowego.
Niedobór żelaza (niedokrwistość, nowotwór przełyku) - wchłanianie żelaza z ryżu - poniżej 1%, wchłanianie żelaza ze szpinaku - ok. 2%.
Niedobory wapnia i witaminy D:
u dzieci - nieodstateczne tempo wzrostu;
u dorosłych - osteoporoza, zaburzenia w systemie nerwowym, mięśniowym, w sercu.
Substancje antyodżywcze zawarte w roślinach (ogółem około 500 000): amid kwasu cyjanowego, estrogenne ozoflawony, kumaryna, saponiny, fityniany, taniny, glikoalkaloidy, winylooksazolidony, izomery trans-kwasów tłuszczowych.

Produkty pochodzenia zwierzęcego to bardzo dobre artykuły spożywcze.

Mięso i jego przetwory to źródło najlepiej przyswajalnego żelaza, tzw. Hemowego, praktycznie główne źródło witaminy B, dobre źródło cynku.
Ryby oraz "owoce morza" to dobre źródło kwasów tłuszczowych z rodziny n-3.
Mleko należy do najcenniejszych produktów spożywczych, posiada bardzo wartościowe białk, jest najlepszym źródłem wapnia, jedynym źródłem laktozy oraz dobrym źródłem witamin A, B, D.
Jaja są pełnowartościowym produktem spożywczym (zawierają jedynie mało witaminy C)

Żywienie w profilaktyce zawału serca.

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Polskiego Naukowego Towarzystwa Otyłości i Przemiany Materii:
Codziennie jedz co najmniej pięć porcji produktów zbożowych. Zawarta w nich skrobia dostarcza energii mięśniom, a błonnik reguluje pracę jelit.
Cztery porcje warzyw i trzy owoców zaopatrzą twój organizm w wystarczające ilości witamin i składników mineralnych, a także błonnika.
Dwie szklanki mleka dziennie, z których jedną można zastąpić serem, zapewniają odpowiednią ilość wapnia, a także dużo białka.
Pozostałą ilość białka dostarczy jedna porcj aryby, drobiu, grochu, fasoli lub mięsa.
Unikaj alkoholu. Organiczaj słodycze, podroby, jaja i tłuszcze zwierzęce.
Zalecane są oleje roślinne i miękkie margaryny.

Wnioski:

Wegetarianizm nie ma uzasadnienia etyczno-religijnego ani ekologiczno-ekonomicznego.

Człowiek zawsze był wszystkożerny.

Układ pokarmowy człowieka nie jest specjalnie przystosowany do trawienia produktów pochodzenia roślinnego.

Produkty pochodzenia zwierzęcego są bardzo dobrymi artykułami spożywczymi i nie mogą być w pełni zastąpione produktami pochodzenia zwierzęcego.

Diety wegetariańskie są zawszwe niedoborowe w niektóre składniki odżywcze, przy czym stopień tych niedoborów zależy od typu diety wegetariańskiej.

Diety wegetariańskie są szczególnie niebezpieczne dla dzieci i kobiet w ciąży i okresie laktacji.

Nauka o żywieniu człowieka zaleca spożywanie dużych ilości warzyw i owoców oraz roślin strączkowych niezależnie od wegetarianizmu.

(powrót do strony głównej)

 
Copyright (c) 2000 - 2018 Ruch Nowego Życia
All Rights Reserved
[ created by hornet.com.pl ]
WEB interface